انواع قرارداد کار
الف) از حیث مدت همکاری: قرارداد دایم و موقت
در قرارداد موقت طرفین توافق مینمایند تا برای یک دوره معین با یکدیگر همکاری کنند (انعقاد قرارداد موقت محدودیت ندارد؛ مثلاً تا ۲۰ سال قرارداد موقت میبندند هیچ کجا در قانون گفته نشده که قرارداد موقت بعد ۲۰ سال باید تبدیل به قرارداد دایم شود). اما در قرارداد دایم تعهدات طرفین نسبت به یکدیگر تا زمان استعفا، بازنشستگی، فوت و از کار فتادگی ادامه مییابد و خاتمه صرفاً با تراضی طرفین امکان دارد.
در قرارداد موقت درصورتیکه پس از اتمام مدت، بدون اینکه کارفرما با کارگر نسبت به ادامه همکاری بهصورت کتبی توافق و تعیین تکلیف نمایند و با همان روال قبلی همکاری را ادامه دهند به استناد مفهوم مخالف بند د ماده ۲۱ قانون کار قرارداد برای یک دوره با همان مدت و شرایط قبلی تمدید ضمنی میشود.
اگر قرارداد با همین روال برای دورههای بعدی نیز تمدید ضمنی شود بر اساس رویه موجود از مدت موقت به قرارداد دایم تبدیل میشود. در تبصرهی ۲ ماده ۷ بیان شده که در کارهایی که طبیعت آنها جنبه مستمر دارد درصورتیکه مدت ذکر نشود قرارداد دایمی تلقی میشود.
منظور از مستمر این است که کارگاه پابرجا و برقرار باشد و کار صرفاً برای یک دوره موقت ایجاد نشده باشد.
ب) از حیث ساعات انجام کار: قرارداد تماموقت و پارهوقت
ماده ۵۱ قانون کار ساعت کار برای کارگر تماموقت ۸ ساعت در روز که در مورد مشاغل سخت و زیانآور ۶ ساعت و ۴۴ ساعت در هفته که در مورد مشاغل سخت و زیانآور ۳۶ ساعت اعلام نموده است. اگر کارگر کمتر از ۸ ساعت در روز کار کند کارگر پارهوقت محسوب میشود و باید با او قرارداد پارهوقت تنظیم شود.
مطابق ماده ۳۹ قانون کار کارفرمایان میتوانند با پرسنل خود قرارداد تماموقت یا پارهوقت منعقد نمایند و در ماده ۵۱ عنوان شده که ساعت کار کارگران در شبانهروز نباید از ۸ ساعت تجاوز کند؛ بنابراین اگر کارگر روزانه ۸ ساعت در محل کار حاضر باشد تماموقت محسوب شده و تمامی حقوحقوق او باید بهصورت کامل و بر اساس توافق اولیه و رعایت ماده ۴۱ و تبصره آن پرداخت شود.
کارگر و کارفرما باتوجه به ماده ۵۱ در کنار ۸ ساعت کار روزانه برای احراز تماموقت بودن و طبق تبصرهی ماده مذکور ۴۴ ساعت در هفته محدودیتی نسبت به تعیین ساعت کار روزانه نداشته و نسبت به تعیین ساعت کار روزانه میتوانند مطابق با توافق با یکدیگر عمل کنند.
